Logotyp Pałącu Wielopolskich

Historia

Historia Pałacu Wielopolskich, będącego główną siedzibą Muzeum Historyczno-Archeologicznego, wiąże się ściśle z historią dóbr ostrowieckich, do których przynależały Częstocice.

Dobra te w 1836 roku od wdowy po poprzednim właścicielu, Jerzym Dobrzańskim, zakupił hr. Henryk Łubieński, wiceprezes Banku Polskiego. Po jego bankructwie w 1845 roku przeszły na własność banku, a następnie Domu Handlowego S.A. Fraenkel w Warszawie.

Antoni Edward Fraenkel zlecił architektowi Leandro Janowi Ludwikowi Marconiemu (1834-1919) zaprojektowanie pałacu, który miał zostać wybudowany w osadzie Klimkiewiczów, leżącej nieopodal Częstocic. Ostatecznie pałac zlokalizowano w Częstocicach, na miejscu starego drewnianego dworu istniejącego do połowy XIX wieku. Rozpoczętą w latach 70. XIX wieku budowę zakończył kolejny właściciel dóbr ostrowieckich, warszawski bankier Władysław Laski, który Częstocice przeznaczył na wiano dla swej córki, Marii. Prace budowlane przy pałacu trwały od 1887 do 1899 roku.

W 1886 roku odbyły się zaślubiny Marii z hr. Zygmuntem Wielopolskim (1863-1919), ziemianinem i politykiem – prezesem Stronnictwa Polityki Realnej o orientacji prorosyjskiej. Od tego czasu dobra ostrowieckie z Częstocicami stały się główną siedzibą tej linii Wielopolskich, zaś pałac wraz z Pałacykiem Myśliwskim mieszczącym się na Kuźni, po drugiej stronie doliny rzeki Kamiennej, stanowił centrum kulturowe i administracyjno-gospodarcze tychże dóbr. Zygmunt i Maria stale mieszkali w pałacu wraz z czwórką swych dzieci: Władysławem, Józefem Aleksandrem, Aleksandrem Władysławem i Marią Stefanią.

Wśród gości odwiedzających Wielopolskich w Częstocicach, znaleźć można wiele wybitnych osobistości – w 1920 roku w pałacu gościli generała Maxime Weyganda i kapitana Charlesa de Gaulle, przebywających w okolicy wraz z francuską misją wojskową.

12 lat po śmierci Zygmunta, w roku 1931, Maria Wielopolska sprzedała pałac wraz z parkiem ubiegającym się o zakup Zakładom Ostrowieckim. W pałacu urządzono wówczas hotel dla akcjonariuszy i resursę dla kadry technicznej Huty, wokół której skupiało się życie kulturalne przedwojennego Ostrowca.

W czasie II wojny światowej pałac służył jako mieszkanie dla urzędników Zakładów Ostrowieckich, w piwnicy żołnierze Armii Krajowej produkowali granaty bojowe. Od połowy 1944 do stycznia 1945 roku, po zajęciu pałacu przez Niemców, istniał w nim szpital wojskowy.

W okresie powojennym w budynku Pałacu Wielopolskich czynne były dwie szkoły podstawowe, potem kolejno świetlica i przedszkole. W 1959 roku opustoszały budynek ulegał coraz większej dewastacji. W roku 1963 dyrekcja ostrowieckiej Huty przekazała pałac wraz z parkiem Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Ostrowcu Świętokrzyskim z przeznaczeniem na Muzeum Regionalne, które otwarto 3 grudnia 1966 roku.

To top