2026 rokiem jubileuszy | 60-lecie MHA | 100-lecie ostrowieckiego muzealnictwa

W 2026 roku przypadają dwie ważne dla naszej instytucji rocznice: 60-lecie Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim oraz 100-lecie ostrowieckiego muzealnictwa. Z tej okazji planujemy wiele wydarzeń okolicznościowych – wystawy, konkursy, spotkania, działania promocyjne i edukacyjne oraz uroczystą galę jubileuszu w grudniu 2026 r. Obserwujcie nas, śledźcie nasze social media i zaglądajcie na naszą stronę, do zakładki „jubileuszowej”. Chcemy świętować razem z Wami!

Jaka jest nasza historia? Dość skomplikowana, ale jakże ciekawa!

Muzeum Historyczno-Archeologiczne kontynuuje tradycje ostrowieckiego muzealnictwa, którego początki związane są z istniejącym w latach 1926-1939 muzeum społecznym zarządzanym przez ostrowiecki Oddział Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. W 1930 roku Oddział Opatowski PTK założył swoje własne muzeum, o profilu zbiorów zbliżonym do muzeum ostrowieckiego. Aby zakres działalności tych placówek się nie pokrywał, w 1933 roku zapadła decyzja o ich połączeniu i stworzeniu dwóch oddziałów – ostrowieckiego i opatowskiego, pod wspólną nazwą Muzeum Ziemi Opatowskiej. Jego kres nastąpił wkrótce po wybuchu II wojny światowej.

W latach 60. XX wieku rozpoczęto starania o odtworzenie muzeum w Ostrowcu Świętokrzyskim. Jego siedzibą miał zostać Pałac Wielopolskich w Częstocicach otoczony zabytkowym parkiem. Remont budynku rozpoczęto w 1963 roku. Muzeum Regionalne w Ostrowcu Świętokrzyskim otwarto 3 grudnia 1966 roku – wydarzenie było wpisane w obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego. Lokalizacja na obrzeżach miasta wydawała się wówczas problematyczna, jednak argumentem za takim umiejscowieniem jest, również obecnie, zabytkowa wartość założenia parkowo-pałacowego.

Ważnym momentem w historii muzeum stało się przejęcie opieki nad neolitycznymi kopalniami krzemienia pasiastego w Krzemionkach, które wcześniej były administrowane przez Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie. Decyzję o przyłączeniu rezerwatu archeologicznego do muzeum ostrowieckiego podjął Minister Kultury i Sztuki 20 listopada 1978 roku. W efekcie zmian organizacyjnych w 1986 roku – dokładnie 40 lat temu – muzeum zostało przemianowane na Muzeum Historyczno-Archeologiczne. Od 2001 roku znajdujemy się w elitarnym gronie muzeów wpisanych do Państwowego Rejestru Muzeów MKiDN.

Dziś Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim posiada dwa oddziały: Pałac Wielopolskich w ostrowieckiej dzielnicy Częstocice oraz Muzeum Archeologiczne i Rezerwat Krzemionki w Sudole – główna siedziba MHA – położony 8 kilometrów od Ostrowca Świętokrzyskiego. Muzeum jest zarządcą Krzemionkowskiego Regionu Prehistorycznego Górnictwa Krzemienia Pasiastego znajdującego się od 2019 roku na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Szczególny nadzór sprawuje nad jego 1 komponentem – polem górniczym Krzemionki.