Obsyłanka

Szczególne miejsce w zbiorach naszego Muzeum zajmują zabytki pochodzące z przedwojennego Muzeum Ziemi Opatowskiej, istniejącego w Ostrowcu w latach 1926-1939. Okres II wojny światowej przerwał działalność tej placówki, lecz nie zakończył aktywności jej pracowników. Dzięki ich zaangażowaniu i ofiarności udało się ukryć przed okupantem część zabytków, które gromadzili przed wybuchem wojny. Jednym z nich jest obesłanie cechu szewców z 1636 roku. Zabytek ten został przekazany w 1965 roku przez ostrowieckich działaczy PTTK do organizowanego w tym czasie Muzeum Regionalnego.

Lokalna tradycja nasze obesłanie łączy z cechem szewców działającym w Denkowie, mieście założonym w 1564 roku na lewym brzegu Kamiennej. Denkowskie wykazy podatkowe z XVI/XVII wieku wymieniają szereg rzemieślników różnych profesji działających w mieście. Są tu m.in. piekarze, rzeźnik, tkacze, krawiec, kołodziej, szewcy, garncarze, sukiennik, kuśnierz czy kowal. Rzemieślnicy ci z czasem zaczęli zrzeszać się w cechach. Charakterystyczną pamiątką po działalności dawnych cechów są obesłania, zwane również obsyłankami, czyli „cechami do obsyłania”. Są to znaki, za pomocą których zawiadamiano braci-rzemieślników o planowanym zebraniu. Zazwyczaj mają one formę tabliczki wykonanej z drewna lub metalu, na której umieszczano symbole związane z danym rzemiosłem, a także wizerunki lub atrybuty świętych patronów czuwających nad bractwem cechowym.

Obesłanie cechu szewców z Denkowa jest dwustronną, grawerowaną, prostokątną tabliczką wykonaną z mosiądzu techniką odlewu, o wymiarach 19 x 13,6 cm. Powierzchnia awersu podzielona jest na pół. W górnej części, wokół roślinnego ornamentu w formie liści, umieszczono symbole szewskiego rzemiosła – but z wysoką cholewką oraz kopyto szewskie, zwane prawidłem. Dolna część awersu zawiera napis, umieszczony wokół dekoracyjnych kłosów, który brzmi PANOWIE BRA/CIA DO CEHV/AB YSCIE SIEŻE/SLI A 1636. Na rewersie, w centralnej części umieszczono wizerunek Chrystusa na krzyżu oraz klęczącego przed nim mężczyznę z dłońmi złożonymi w modlitwie. Pomiędzy postaciami umieszczono litery S H M L. Dekorację stanowi stylizowany ornament roślinny. W zwieńczeniu obesłania znajduje się bogata dekoracja w formie dwóch ryb, połączonych kółeczkiem do zawieszania.

Prezentowane obesłanie jest dziś pięknym zabytkowym przedmiotem i unikatowym świadkiem lokalnej historii, a współczesne cechy rzemiosł posługują się już nowoczesnymi formami powiadomień o zebraniach cechowej braci. Nasz zabytek można obejrzeć na otwartej przed kilkoma dniami wystawie czasowej „100 • 60 • 40. Sto lat ostrowieckiego muzealnictwa”.

Opr.: A. Barańska