Wazon jubileuszowy

Wazon jubileuszowy jest darem Zakładów Porcelany „Ćmielów” dla ostrowieckiego muzeum. Rocznicowy prezent z 1996 roku związany był z przypadającym wówczas 30-leciem Muzeum Historyczno-Archeologicznego.

Na brzuścu bogato zdobionego naczynia w okrągłych polach znajdują się dwie inskrypcje poświadczające przeznaczenie obiektu. W jednym z nich darczyńca życzy jubilatowi […] POMYŚLNOŚCI I / SUKCESÓW W PROPAGOWANIU / SZTUKI ORAZ DALSZEJ / WSPÓŁPRACY. Po przeciwnej stronie widnieje łacińska sentencja HONOS ALIT ARTE (powinno być: artes), co przetłumaczyć można jako „szacunek/zaszczyty karmią/wspierają sztukę”. Przypisywana Cyceronowi maksyma podkreśla, że uznanie i nagrody są niezbędne dla rozwoju twórczości artystycznej i nauki. Jest to popularny motyw humanistyczny, często wykorzystywany w emblematach, sztuce i herbach jako motto promujące mecenat.

Wazon został wykonany w fasonie „Tadeusz”, którego formę opracował w 1979 roku Wincenty Potacki, główny projektant ćmielowskiej fabryki. Naczynie jest smukłe i jak na wyrób porcelanowy monumentalne, gdyż wysokość jego wynosi 55 cm. Brzusiec wazonu łagodnie rozszerza się ku górze, by swoją kulminację osiągnąć w górnej partii i następnie płynnie przejść w krótką i szeroką szyję.

Korpus wazonu pokrywa bogata dekoracja ręcznie malowana solami. Tę technikę zdobienia stosowała ćmielowska fabryka w latach 90. Owe sole to barwiące wodne roztwory na bazie tlenków metali, które pokryte szkliwem i wypalone w wysokiej temperaturze dają niepowtarzalne kolorystyczne zdobienia. Malowaną dekorację wazonu jubileuszowego stanowią przedstawienia kobiet w antycznych strojach, wyposażone w symboliczne atrybuty, takie jak harfa, znicz, kolumna. Wszystko w otoczeniu kiści winogron i winnej latorośli. Dominującym kolorem całej kompozycji jest kobalt. Ponieważ dekoracja wykonana solami ma charakter plamy barwnej, doprecyzowanie obrazu stanowi naszkliwny rysunek złotem lub farbami ceramicznymi. Tą niezwykłą malarską kompozycję wykonała Jadwiga Stan, dekoratorka ćmielowskiej fabryki. Natomiast autorem inskrypcji, także wykonanych ręcznie złotem, był Kazimierz Czuba, artysta plastyk, wieloletni kierownik dekoratorni.

Na spodzie wazonu znajduje się znak firmowy stosowany w latach 1979-1997 dla wyrobów specjalnych i stylowych. Stanowi go tarcza herbowa z koroną u góry i liśćmi akantu po bokach. W bordowej tarczy biały trójkąt z literą Ć, niżej data 1790 i napis ĆMIELÓW.

Wazon jubileuszowy eksponowany jest na stałej wystawie sztuki w Pałacu Wielopolskich w Częstocicach.

Opr.: W. Mazan