Archeologiczne dziedzictwo. Między przeszłością a przyszłością | Europejskie Dni Dziedzictwa

Ostrowieckie muzeum i Świętokrzyskie Stowarzyszenie Dziedzictwa Przemysłowego w piątek 25 września zapraszają do parku miejskiego w Częstocicach na pokaz uzyskiwania i obróbki żelaza dzięki rekonstrukcji świętokrzyskiego pieca dymarskiego oraz na warsztaty ceramiczne. Będzie to pierwszy dzień Europejskich Dni Dziedzictwa w ostrowieckich Częstocicach.

Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu – tegoroczne hasło Europejskich Dni Dziedzictwa zwraca uwagę na potrzebę troski o zabytki, tradycje i pamięć o przeszłości. W tym duchu historyczna część festynu w częstocickim parku miejskim stanie się okazją do poznania lokalnego dziedzictwa archeologicznego oraz zastanowienia się nad tym, jak można zachować je dla przyszłych pokoleń.

Główną częścią wydarzenia będzie pokaz uzyskiwania i obróbki żelaza zgodnie z technologią stosowaną w pradziejowym hutnictwem. Rekonstrukcja pieca dymarskiego typu świętokrzyskiego to nawiązanie do reliktów obiektów odkrywanych nie tylko w Częstocicach, ale również w innych miejscach doliny rzeki Kamiennej, m.in. w Chmielowie i Kunowie.

Elementem wydarzenia będą działania edukacyjne i warsztatowe. Chętne grupy szkolne oraz wszystkich zainteresowanych zapraszamy na warsztaty ceramiczne, podczas których będzie można poznać pradziejowe sposoby pracy z gliną i samodzielnie wykonać przedmiot inspirowany dawnym rzemiosłem. Historyczna część festynu będzie okazją do spotkania z archeologią w praktyce – poprzez obserwację, doświadczenie i działanie.

piątek 25 września 2026
godz. 12.00 – 17.00
Park miejski w Częstocicach
Ostrowiec Świętokrzyski

Harmonogram wydarzenia:

12.00 – 17.00
Prezentacja uzyskiwania i obróbki żelaza. Rekonstrukcja pieca dymarskiego typu świętokrzyskiego

12.00 – 15.00
(dla grup szkolnych) Stanowisko warsztatowe – różne techniki garncarskie stosowane w pradziejach i starożytności

15.00-16.00
(dla wszystkich uczestników) Stanowisko warsztatowe – różne techniki garncarskie stosowane w pradziejach i starożytności.

16.30 – 17.00
Wydobycie żelaza z pieca dymarskiego

* * *

Punktem wyjścia dla organizowanego wydarzenia jest osada kultury przeworskiej jako jedno z nawarstwień kulturowych na wzgórzu częstocickim, na którym obecnie znajduje się Pałac Wielopolskich i park wraz z piecowiskiem dymarskim, które było przedmiotem badań w latach 80. XX wieku. Będziemy omawiać inne ślady osadnictwa z okresu rzymskiego w okolicy oraz prezentować repliki odnoszące się do tego czasu i stanowisk archeologicznych położonych w pobliżu (np. Chmielów Piaskowy). Omawiane będą też różnorodne kontakty ludności zamieszkującej wówczas dolinę Kamiennej z cesarstwem rzymskim.

Stanowisko wytwórczości ceramicznej będzie głównie prezentować i zachęcać publiczność do dokonywania własnoręcznych prób tworzenia ceramiki bez użycia koła garncarskiego, czyli tę powszechnie znaną z wczesnego okresu rzymskiego (I-II w. n.e.) i okresów jeszcze wcześniejszych – tj. epoki kamienia, brązu i wczesnej epoki żelaza. Będą też prezentowane – dla porównania – repliki wyrobów kształtowanych na kole, w tym importowanych z terenu rzymskich prowincji.