Pałac Wielopolskich Strefa wiedzy

Dawny Ostrowiec || Kino „Palace”

Stara fotografia pozowana przedstawiająca parę młodych ludzi, mężczyznę o blond włosach zaczesanych do tyłu oraz opierającą się na jego ramieniu ciemnowłosą kobietę. Oboje ubrani w stroje z lat międzywojennych - koszulę i granitur, kobieta w sukienkę z dużym białym wykładanym kołnierzem

Mieczysław Kordian Głowacki i Bronisława Sapieżyńska – właściciele kawiarni „Amida Palace” i kina „Palace” (fot. ze zbiorów prywatnych p. Macieja Głowackiego)

Tekst jest kontynuacją tematu kawiarni „Amida Palace”, o której poczytać można tu, mieszczącej się niegdyś przy Alei 3 Maja 5. Pod tym samym adresem od lat 30. XX wieku funkcjonowało znane w Ostrowcu kino „Palace”, prowadzone przez rodzinę Głowackich.

Fotografia przedstawia budynek kawiarni i kina Palace w okresie międzxywojennym. Na pierwszym planie mężczyzna w płaszczu i kapeluszu na głowie opierający się o stojący na ulicy samochód
Kino „Palace”, ok. 1938 r. – widać zapowiedź filmu „Ordynat Michorowski” z 1937 r. (fot. ze zbiorów rodziny Strojniak, w archiwum MHA)

Jego początków możemy szukać w 1933 roku, kiedy ówczesna właścicielka budynku, Bronisława Sapieżyńska – druga żona Mieczysława Kordiana Głowackiego, wystąpiła do Urzędu Komunikacyjno-Budowlanego Kieleckiego Urzędu Wojewódzkiego z projektem przebudowy kawiarni „Amida Palace” na kino. Jak wynika z zachowanej w Archiwum Państwowym w Kielcach dokumentacji, wybudowano wówczas widownię na 197 miejsc zwróconych półkoliście w stronę ekranu, umieszczonego w południowo-zachodnim narożniku parteru. Dodatkowo postawiono kabinę dla operatora projektora oraz stworzono wyjścia awaryjne, a rok później poczekalnię. Wiemy, że kino dbało o reklamę – jego afisze ukazywały się w ostrowieckiej przedwojennej prasie – zwłaszcza w „Na szkolnej ławie” i „Ostrowcer Cajtung”. W Ostrowcu funkcjonowało również powiedzenie, że idzie się „Od Marzeń do Palace” – mając na myśli bliskie sąsiedztwo kina „Palace” z kinem „Marzeń” – późniejszym kinem „Hutnik” na ulicy J. Kilińskiego.

Fotografia dokumentu
Zezwolenie na prowadzenie kina z 1937 r. wraz ze szczegółowymi wytycznymi w kwestiach procentowego udziału filmów produkcji polskiej, seansów dla dzieci, czasu reklam (fot. ze zbiorów prywatnych p. Macieja Głowackiego)
Reklama Kina umieszczona pośród innych ogłoszeń gazetowych
Reklama kina „Palace” (wg „Na Szkolnej Ławie: czasopismo ostrowieckiej młodzieży szkolnej”, R.13, 1937, nr 2; zbiory Jagiellońskiej Biblioteki Cyfrowej, domena publiczna)
Doument na papierze z rzutem budynku rozrysowanym czerwonym tuszem
Projekt przebudowy kina z 1937 r. – rzut parteru (fot. ze zbiorów prywatnych p. Macieja Głowackiego)
Reklama w gazecie z napisami w języku jidysz
Zamieszczona w „Ostrowcer Cajtung” reklama filmu w jidysz „Weseli biedacy” (jid. „Frejliche Kabconim”) z 1937 r. w którym wystąpili Szymon Dżigan i Izrael Szumacher (wg „Ostrowcer Cajtung”, 1937, nr 1; zbiory Jagiellońskiej Biblioteki Cyfrowej, domena publiczna
Zdjęcie dokumentu z czasu II wojny światowej napisanego w języku niemieckim
Okupacyjne zezwolenie na wyświetlanie w „Palace” kroniki filmowej nr 7 oraz filmu niemieckiego „Mit versiegelter Order” z 1938 r. w terminie od 11 do 16 listopada (fot. ze zbiorów prywatnych p. Macieja Głowackiego)

„Palace” musiało przynosić oczekiwane zyski, bowiem już w 1937 roku właścicielka wystąpiła z kolejnym projektem ambitnej rozbudowy. W jej efekcie powstać miał kompleks budynków mieszczących dużą salę kinowo – teatralną z balkonem, okazałą scenę i ekran po stronie wschodniej – na wprost widowni. Kawiarnię przewidziano w północnej, wysuniętej części budynku. Wybuch II wojny światowej przerwał zamierzenia właścicieli. Mieczysław Głowacki został aresztowany przez Niemców i zamordowany, a Bronisława musiała sama borykać się z wyzwaniem prowadzenia kawiarni i kina w czasie okupacji; w tym z koniecznością podporządkowania repertuaru oczekiwaniom okupanta. Liczne dokumenty będące w posiadaniu potomka właścicieli, p. Mieczysława Głowackiego, dają nam obraz prowadzenia działalności w tych trudnych czasach.

Nie wiemy dokładnie, do kiedy działało kino „Palace”, lecz nie później niż do 1944 roku, kiedy to Bronisława Sapieżyńska powtórnie wyszła za mąż i wkrótce na dobre opuściła Ostrowiec. Budynku przy Alei 3 Maja 5 pozbyła się jednak dopiero w 1986 roku, sprzedając go Polskiemu Towarzystwu Turystyczno-Krajoznawczemu.

Opracowanie: Magdalena Głąb

To top