Region || Figury Świętego Jacka

3 lipca przypadają imieniny Jacka, a najsłynniejszym mieszkańcem naszego regionu noszącym to imię był Jacek Małachowski, jeden z czołowych polityków doby stanisławowskiej. O jego kontrowersyjnych politycznych wyborach napisano wiele. Dla nas w tym miejscu istotne jest to, że dbał o rozwój swoich dóbr w okolicach Ostrowca. Posiadał tu klucz ćmielowski i bodzechowski oraz dobra Sadowie, położone między Ostrowcem a Opatowem. Do dziś w okolicy zachowały się pamiątki po energicznym dziedzicu – chociażby ufundowany przez niego kościół w Ruszkowie czy dzwonnice przy świątyniach w Ćmielowie i Denkowie.

Ciekawą pamiątką są fundowane przez Małachowskiego przydrożne figury jego imiennika, św. Jacka. Dwie wystawił w Bodzechowie, który od końca XVIII wieku aż do śmierci w 1821 roku był jego główną siedzibą. Dziś zachowała się jedna przy ulicy Cegielnianej. Święty stoi na wysokiej kolumnie, trzymając w ręku figurę Matki Boskiej, a kiedyś również monstrancję. Niestety, jakiś czas temu w niejasnych okolicznościach stracił głowę. Druga, bliźniacza figura św. Jacka stała przy drodze do Grocholic. Umieszczono ją na ziemnym kopcu, prawdopodobnie pradziejowym kurhanie. Była identyczna jak ta zachowana, z tą różnicą, że posiadała napis: „HIACINTUS MAŁACHOWSKI HAERES PATRONO SUO DEDICAT 1812 DIE 24 MAII AETATIS 75 ANNO”. Jeszcze na początku XX wieku opisywał ją ks. J. Wiśniewski, dziś nie pozostał po niej żaden ślad, a sam kopiec został zniszczony kilka lat temu. Ten sam autor opisuje kolejną, niezachowaną figurę fundacji Małachowskiego, która w jego czasach stała na Zjawiennej Górze i przedstawiała postać niezidentyfikowanego świętego.

W okolicach Sadowia czytelnymi śladami aktywności Małachowskiego są nazwy dawnych folwarków, a obecnie przysiółków – Jacentów i Duklany (nazwane tak od imienia jego syna, Jana z Dukli). Jest i św. Jacek – pięknie zadbany pomnik stoi przy drodze z Sadowia do kościoła w Ruszkowie. Na wysokim postumencie zapisano, zapewne nieprzypadkową, datę wystawienia – 3 lipca 1810 (1819?) roku. Pomnik o identycznej inskrypcji i dacie, również fundacji Małachowskiego, stoi na granicy Jacentowa i Obręcznej. Ten jednak przedstawia innego świętego. Charakterystyczny franciszkański habit sugeruje postać św. Franciszka lub, co bardziej prawdopodobne, patrona syna Jacka Małachowskiego – św. Jana z Dukli.

Opracowanie: Kamil Kaptur